Co powinna zawierać etykieta kosmetyku – przewodnik dla właścicieli marki

Stworzenie własnej marki kosmetycznej to nie tylko kreacja produktów, ale też ogrom odpowiedzialności prawnej. Etykieta produktu kosmetycznego jest jednym z kluczowych elementów – błędy w oznakowaniu mogą skutkować sankcjami, wycofaniem produktu z rynku czy stratami dla marki. Poniżej: co musisz umieścić, jakie są wymagania i jakie przepisy regulują te zagadnienia.

Podstawy prawne — UE i Polska

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie produktów kosmetycznych – EU Cosmetics Regulation.
Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Polska), która wdraża w kraju przepisy UE.
Przepisy dotyczące oznakowania, informowania konsumenta, ochrony zdrowia, odpowiedzialności za produkt. EU Reg. 1223/2009 zawiera też załączniki (Annexes) regulujące składniki, konserwanty, barwniki, filtry UV etc.

Co musi znaleźć się na etykiecie produktu kosmetycznego (EU + Polska)

Poniżej lista obowiązkowych elementów, które musisz mieć na etykiecie, gdy produkt będzie sprzedawany w Polsce i/lub UE.

Element	Wymagania / uwagi
Nazwa produktu + funkcja (przeznaczenie)	Musisz jasno wskazać, co to jest kosmetyk i do czego służy („szampon”, „krem na dzień”, „peeling do twarzy” itp.), chyba że jego funkcja wynika jednoznacznie z opakowania lub prezentacji.
Osoba odpowiedzialna (Responsible Person)	Nazwa (firma), adres osoby / firmy, która wprowadza produkt na rynek UE. Może to być producent, importer lub dystrybutor działający jako „RP”.
Nominalna zawartość (waga / objętość)	Ilosc produktu w opakowaniu (np. ml, g). Z wyjątkiem bardzo małych opakowań (np. próbki jednorazowe, poniżej 5 ml / g) – w tych przypadkach mogą być uproszczenia.
Data minimalnej trwałości lub PAO	Jeśli trwałość produktu (bez otwarcia) jest mniejsza niż 30 miesięcy – podajesz „najlepiej zużyć przed końcem …”. Jeśli jest większa niż 30 miesięcy – stosujesz symbol “otwartego słoiczka” PAO (Period After Opening) z liczbą miesięcy lub lat, ile po otwarciu można bezpiecznie używać.
Środki ostrożności / instrukcje użycia	Jeśli produkt wymaga szczególnych ograniczeń lub zachowania ostrożności (np. unikać kontaktu z oczami, nie stosować u dzieci, nosić rękawice przy farbowaniu etc.). Instrukcje, jeśli konieczne.
Numer partii (batch number)	Daje możliwość śledzenia produktu, ważne przy reklamacjach, wycofaniach.
Skład – lista składników (INCI)	Musi być pełna lista składników kosmetyku, w kolejności malejącej wagowo (te, których jest najwięcej, na początku). Nazwy międzynarodowe (INCI). Dla barwników, konserwantów, filtrów UV – też mają być zgodne z dozwolonymi przez załączniki rozporządzenia.
Język	Etykieta musi być w języku kraju, w którym produkt jest sprzedawany – w Polsce w języku polskim. Inne języki mogą być też, ale polski jest obowiązkowy.
Kraj pochodzenia	Jeśli kosmetyk jest importowany spoza UE, musi być wskazany kraj pochodzenia.
Trwałość minimalna “najlepiej zużyć przed końcem”	Jeśli produkt traci trwałość w określonym czasie (mniej niż 30 miesięcy).

Dodatkowe wymagania / cechy, na które warto zwrócić uwagę

Trwałość, czytelność, widoczność – etykieta i nadruki muszą być trwałe (nieścieralne), łatwo czytelne, widoczne. Nie wolno, żeby znikły po kontakcie z wodą, użytkiem, światłem.
Nie wprowadzać w błąd – opisy, nazwy, grafiki, claims (np. „naturalny”, „organic”, „bez parabenów”) muszą być prawdziwe, mogą być weryfikowalne. Nie można sugerować, że produkt ma funkcje, których nie ma.
Alergeny zapachowe – Regulacja UE 2023/1545 (z 26 lipca 2023) zmienia wymagania co do oznaczania alergenów zapachowych w kosmetykach. Jeśli zapach zawiera wybrane alergeny powyżej ustalonego progu, muszą być wymienione na etykiecie.
Plik informacyjny produktu (Product Information File, PIF) – choć nie jest częścią etykiety, jest wymogiem prawnym. Musi zawierać dokumentację bezpieczeństwa, analizę składników, dowody działania, dowody, że substancje użyte są zgodne z załącznikami Regulation 1223/2009. PIF musi być dostępny dla organów odpowiedzialnych za kontrolę rynku.

Typowe pułapki i błędy, których należy unikać

Brak tłumaczeń na język polski lub etykieta tylko w językach obcych → produkt może być zakwestionowany przez organy inspekcji sanitarnej.
Niewłaściwe oznaczenie daty – np. brak PAO, gdy trwałość przekracza 30 miesięcy, albo odwrotnie. Brak informacji o minimalnej trwałości, gdy produkt nie spełnia kryteriów “dłuższego niż 30 miesięcy”.
Skład INCI niepełny lub używanie nazw, które nie są zgodne z CosIng / INCI.
Claims marketingowe bez podstaw (np. „100% naturalny”, „bez chemi”), które mogą być uznane za wprowadzające w błąd.
Zbyt drobny druk, nieczytelne symbole lub nadruki łatwo ścieralne.